Legenda o św. Aleksym

Ta lektura, podobnie jak tysiące innych, jest dostępna on-line na stronie wolnelektury.pl.

Utwór opracowany został w ramach projektu Wolne Lektury przez fundację Wolne Lektury.

ISBN-978-83-288-5869-5

Legenda o św. Aleksym

1. Strona tytułowa

2. Spis treści

3. Początek utworu

4. Przypisy

5. Wesprzyj Wolne Lektury

6. Strona redakcyjna

Legenda o św. Aleksym

Vita sancti Allexii rikmice[1]

Ach, krolu wieliki nasz,

Coż ci dzieją[2] Męszyjasz[3],

Przydaj rozumu k mej rzeczy[4],

Me sierce bostwem obleczy[5],

Raczy[6] mię mych grzechów pozbawić,

Bych[7] mogł o twych świętych prawić[8].

Żywot jednego świętego,

Coż[9] miłował Boga swego,

Cztę[10] w jednych księgach o nim.

Kto chce słuchać, ja powiem.

W Rzymie jedno panię było,

Coż Bogu rado[11] służyło.

A miał barzo wielki dwor,

Procz[12] panosz[13] trzysta rycerzow,

Co są mu zawżdy służyli[14],

Zawżdy k jego stołu byli[15].

Chował je na wielebności i na krasie[16]

I miał kożdy swe złote pasy.

Chował siroty i wdowy,

Dał jim osobne trzy stoły,

Za czwartym pielgrzymi jedli,

Ci ji[17] do Boga przywiedli.

Eufamijan jemu dziano[18]

Wielkiemu temu panu,

A żenie[19] dziano Aglijas;

Ta była ubostwu[20] w czas[21].

Był wysokiego rodu,

Nie miał po sobie żadniego płodu[22].

Więc ci[23] jęli[24] Boga prosić,

Aby je tym darował,

Aby jim jedno plemię[25] dał —

Bog tych prośby wysłuchał.

A gdy się mu syn narodził,

Ten się w lepsze przygodził[26]:

Więc mu zdziano[27] Aleksy,

Ten był oćca barzo lepszy[28].

Ten więc służył Bogu rad.

Iże był star[29] dwadzieścia k temu cztyrzy lata[30],

Więc k niemu rzekł ociec słowa ta:

«Miły synu, każę tobie,

Pojim zajegoć[31] żonę sobie;

Której jedno[32] będziesz chcieć,

Ślubię[33] tobie, tę masz mieć».

Syn odpowie oćcu swemu,

Wszeko[34] słusza[35] starszemu:

«Oćcze, wszekom ja twoje dziecię[36],

Wiernie dałbych[37] swoj żywot prze cię[38].

Cokole[39] mi chcesz kazać,

Po twej woli[40] ma się to zstać».

A więc mu cesarz dziewkę[41] dał —

A papież ji s nią oddał[42].

A w ten czas papieża miano,

Innocencyjusz mu dziano;

To ten był cesarz pirwy,

Archodonijusz niżli[43] —

Ktorej królewnie Famijana dziano,

Co ją Aleksemu dano.

A gdy się s nią pokładał,

Tej nocy s nią gadał.

Wrocił zasię[44] pirścień jej,

A rzekł tako do niej:

«Ostawiam cię przy twym dziewstwie[45],

Wroć mi ji[46], gdy będziewa oba[47] w niebieskim krolewstwie.

Jutroć się bierzę[48] od ciebie

Służyć temu, coż ci jest w niebie.

A gdyć wszytki stoły osiędą,

Tedyć ja już w drodze będę.

Miła żono, każę tobie:

Służy[49] Bogu w każdej dobie,

Ubogie karmi[50] i odziewaj,

Swych starszych nigdy nie gniewaj,

Chowaj się we czci i w kaźni,

Nie traci nijednej[51] przyjaźni»”.

Królewna odpowie jemu:

«Mam też dobrą wolą k temu,

Namilejszy mężu moj,

Tego się po mnie nic nie boj.

Każdy członek w mym żywocie

Chcę chować w kaźni i w cnocie;

Jinako[52] po mnie nie wzwiesz[53],

Dojąd[54] ty żyw, ja też».

A jeko[55] zajutra[56] wstał,

Od obiada się precz brał[57];

O tym nikt nie wiedział,

Jedno[58] żona jego,

Ta wiedziała od niego.

Nabrał sobie śrebra, złota dosyć,

Co go mogł piechotą nosić;

Więc się na morze wezbrał,

A ociec w żałości ostał.

I mać miała dosyć żałości,

(Przypuszczalnie w rkps. brak dwóch wierszy)

Żonę po nim jeko spyta.

Więc to święte plemię[59]

Przyszło w jednę ziemię.

Rozdał swe rucho[60] żebrakom,

Śrzebro, złoto popom, żakom.

Więc sam pod kościołem siedział,

A o jego księstwie[61] nikt nie wiedział.

Więc to zawżdy wstawał reno,

Ano kościoł zamkniono,

Więc tu leżał podle[62] proga

Falę[63], proszę[64] swego Boga.

Ano z wirzchu szła przygoda:

Niegdy[65] mroz, niegdy woda,

Eż[66] się zstało[67] w jeden czas,

Wstał z obraza Matki Bożej obraz[68].

Szedł do tego człowieka,

Jen[69] się kluczem opieka[70],

I rzekł jest[71] tako do niego:

«Wstań, puści[72] człowieka tego,

Otemkni[73] mu kościoł Boży,

Ać[74] na tym mrozie nie leży».

Żak się tego barzo[75] lęknął,

Wstawszy, kościoł otemknął.

To się nie jedno[76] dziejało,

Ale się często dziejało.

Więc żak powiedał każdemu,

I staremu, i młodemu.

A gdyż to po nim uznali,

Wieliką mu fałę[77] dali.

Za świętego ji trzymano[78]

I wiele mu prze Bog[79] dawano.

Steskszy[80] sobie ociec jego,

Prze swego syna jedynego,

Rozsłał po wszym ziemiam[81] lud

I zadał jim wielki trud;

Strawili wieliki pieniądz,

Swego księdza[82] szukając.

Tu ji nadjeli[83]

W jednym mieście, w Jelidocni[84].

Nie znał go jeden, jeko drugi,

A on poznał wszytki swe sługi.

Brał od nich jełmużny jich,

Więc wiesioł[85] był,

Iż ji[86] tym Bog nawiedził.

Tu są jechali[87] od niego,

A nie poznał żadni[88] jego,

A oćcu są powiedzieli:

«Nigdziejsmy go nie widzieli».

A gdy to ociec usłyszał ta słowa,

Tedy jego żałość była nowa.

Tu jął płakać, narzekać,

Mać nie mogła płaczu przestać.

A więc świętemu Aleksemu,

Temu księdzu[89] wielebnemu,

Nieluba[90] mu fała[91] była,

Co się mu ondzie[92] wodziła[93].

Tu się wezbrał jeko mogę,

Wsiadł na morze w kogę[94],

Brał[95] się do ziemie, do jednej,

Do miasta Tarsa[96] w Syryjej.

Tam był czuł[97] świętego Pawła,

Tu była[98] jego myśl padła.

Więc się wietr obrocił,

Ten ci ji[99] zasię[100] nawrócił.

A gdy do Rzyma przyjął[101], Bogu dziękował,

Iż ji do swej ziemie przygnał.

A rzekąc[102]: «Już tu chcę cirzpieć[103]

Mękę i wsztki[104] złe file[105] jimieć[106]

U mego oćca na dworze,

Gdym nie przebył za morze».

Potkał[107] na żorawiu[108] przed grodem

Oćca swego i jął go prosić:

«W jimię Syna Bożego

I dla syna twego, Aleksego,

A racz mi swą jełmużnę dać,

Bych mógł ty odrobiny brać,

Co będą z twego stoła padać».

Jego ociec to usłyszał,

Iż jemu synowo[109] jimię wspomionął[110]:

Tu silno rzewno zapłakał,

Więc ji Boga dla[111] chował[112].

A gdy usłyszał taką mowę,

Zawinął sobie płaszczem głowę;

Tu się był weń zamęt[113] wkradł,

Mało eże[114] z mostu nie spadł

Podał[115] mu szafarza[116] swego,

Ten mu czynił wiele złego.

Tu pod wschodem[117] leżał,

Każdy nań pomyje lał.

A leżał tu sześćnaćcie lat,

Wsztko cirpiał prze Bog rad;

Siodmegonaćcie lata za morzem był[118],

Co sobie nic nie czynił.

A więc gdy już umrzeć miał,

Sam sobie list napisał

I ścisnął ji[119] twardo w ręce,

Popisawszy swoje wsztki męki

I wsztki skutki[120], co je płodził,

Jako się na świat narodził.

A gdy Bogu duszę dał,

Tu się wielki dziw zstał[121]:

Samy[122] zwony[123] zwoniły[124],

Wsztki, co w Rzymie były.

Więc się po nim pytano,

Po wsztkich domiech[125] szukano;

Nie mogli go nigdziej najć[126],

A wżdy[127] nie chcieli przestać.

Jedno młode dziecię było,

To jim[128] więc wzjawiło[129],

A rzekąc[130]: «Aza[131] wy nie wiecie o tym,

Kto to umarł? Jać[132] wam powiem.

U Eufamijanać leży,

O jimże[133] ta fała[134] bieży;

Pod wschodem[135] ji[136] najdziecie,

Acz go jedno[137] szukać chcecie».

Więc tu papież z kardynały[138],

Cesarz z swymi kapłany

Szli są k niemu z chorągwiami,

A zwony wżdy[139] zwoniły samy;

Tu więc była ludzi siła[140],

Silno[141] wielka ciszczba[142] była.

Kogokole[143] para[144] zaleciała

Od tego świętego ciała,

Który le[145] chorobę miał,

Natemieście[146] zdrow ostał.

Tu są[147] krasne cztyrzy[148] świece stały,

Co są[149] więc w sobie święty ogień miały.

Chcieli mu list z ręki wziąć,

Nie mogli go mu wziąć.

Ani cesarz, ani papież,

Ani wsztko kapłaństwo takież[150],

I wsztek lud k temu[151],

Nie mógł rozdrzeć[152] nicht[153] ręki jemu.

Więc wsztcy prosili Boga za[154] to,

Aby jim Bog pomogł na to,

By mu mogli list otjąć[155],

A wżdy[156] mu go nie mogli otjąć,

Eżby[157] ale[158] poznali mało[159],

Co by na tym liście stało[160].

Jedno[161] przyszła żona jego,

A wściągła[162] rękę do niego,

Eż jej w rękę upadł list,

Przeto, iż był jeden do drugiego czyst[163].

A gdy ten list oglądano,

Natemieście uznano,

Iż był syn Eufamijanow[164],

A księdza[165] rzymskiego cesarzow.

A gdy to ociec [...]

(dalszego ciągu w rkps. brak)

Książka, którą czytasz, pochodzi z biblioteki fundacji Wolne Lektury. Naszą misją jest wspieranie dzieciaków w dostępie do lektur szkolnych oraz zachęcanie ich do czytania. Miło Cię poznać!

Przyjaciele Wolnych Lektur otrzymują dostęp do prapremier wcześniej niż inni. Zadeklaruj stałą wpłatę i dołącz do Towarzystwa Przyjaciół Wolnych Lektur: wolnelektury.pl/pomagam/

Podoba Ci się to, co robimy? Wesprzyj Wolne Lektury drobną wpłatą: wolnelektury.pl/pomagam/

Informacje o nowościach w naszej bibliotece w Twojej skrzynce mailowej? Nic prostszego, zapisz się do newslettera. Kliknij, by pozostawić swój adres e-mail: wolnelektury.pl/newsletter/zapisz-sie/

Przekaż 1,5% podatku na Wolne Lektury.

KRS: 0000070056

Nazwa organizacji: Fundacja Wolne Lektury

Każda wpłacona kwota zostanie przeznaczona na rozwój Wolnych Lektur.

Przypisy:

1. Vita sancti Allexii rikmice (łac.) — żywot świętego Aleksego (pisany) rytmem (tj. wierszowany); ostatni wyraz zniekształcony, powinno być prawdopodobnie: rhytmicae. [przypis edytorski]

2. dziać komu (starop.) — nadawać imię; nazywać. [przypis edytorski]

3. Męszyjasz (starop.) — Mesjasz. [przypis edytorski]

4. k mej rzeczy (starop.) — tu: do mej mowy, mojej mowie (tj. „temu, co mam rzec”). [przypis edytorski]

5. obleczy (starop.) — forma trybu rozkazującego; dziś: oblecz, przyodziej. [przypis edytorski]

6. raczy (starop.) — forma trybu rozkazującego; dziś: racz. [przypis edytorski]

7. bych (starop.) — bym, abym. [przypis edytorski]

8. prawić (starop.) — mówić, opowiadać. [przypis edytorski]

9. coż (starop.) — tu: który. [przypis edytorski]

10. cztę (starop.) — czytam; forma 1 os.lp od czas. cześć: czytać. [przypis edytorski]

11. rado (starop.) — forma r.n.; dziś: rade; rado służyło: służyło chętnie. [przypis edytorski]

12. procz (starop.) — oprócz. [przypis edytorski]

13. panosza (starop.) — drobny szlachcic; dworzanin, giermek. [przypis edytorski]

14. są mu (...) służyli (starop. forma) — forma złożona czasu przeszłego. [przypis edytorski]

15. k stołu (starop.) — do stołu, dla stołu; tu: przy stole; zawżdy k jego stołu byli: zawsze siadywali u jego stołu. [przypis edytorski]

16. chował je na wielebności i na krasie (starop.) — utrzymywał ich wspaniale i pięknie. [przypis edytorski]

17. ji (starop. forma) — go. [przypis edytorski]

18. dziano jemu (starop.) — nazywano go. [przypis edytorski]

19. żenie (starop. forma) — żonie. [przypis edytorski]

20. ubostwo (starop.) — rzecz. zbiorowy: ludzie ubodzy. [przypis edytorski]

21. być (...) w czas (starop.) — tu: śpieszyć z pomocą; być pomocnym. [przypis edytorski]

22. płod (starop.) — tu: dziecko, potomek. [przypis edytorski]

23. ci (starop.) — partykuła wzmacniająca. [przypis edytorski]

24. jąć (starop.) — zacząć. [przypis edytorski]

25. plemię (starop.) — dziecko, potomek. [przypis edytorski]

26. w lepsze się przygodzić (starop.) — być zdatnym do (czegoś) lepszego. [przypis edytorski]

27. zdziano mu (starop.) — nadano mu imię. [przypis edytorski]

28. był oćca barzo lepszy (starop.) — był dużo lepszy od ojca. [przypis edytorski]

29. był star (starop.) — miał lat; był w wieku. [przypis edytorski]

30. dwadzieścia k temu cztyrzy lata (starop.) — dwadzieścia i do tego cztery lata; dwadzieścia cztery lata. [przypis edytorski]

31. zajegoć (starop.) — zaraz; pojim zajegoć żonę: weź (sobie) niezwłocznie żonę. [przypis edytorski]

32. jedno (starop.) — tylko. [przypis edytorski]

33. ślubić komu (starop.) — ślubować komu, przysięgać komu; dawać komu słowo. [przypis edytorski]

34. wszeko (starop.) — wszak, wszelako; przecież. [przypis edytorski]

35. słusza (starop.) — przystoi, wypada; wszeko słusza starszemu tu: jak przystoi (odpowiadać) osobie starszej. [przypis edytorski]

36. wszekom ja twoje dziecię (starop.) — przecież jestem twoim dzieckiem. [przypis edytorski]

37. dałbych (starop. forma) — dałbym. [przypis edytorski]

38. prze cię (starop.) — za ciebie; dałbych swoj żywot prze cię: swoje życie oddałbym za ciebie. [przypis edytorski]

39. cokole (starop.) — cokolwiek. [przypis edytorski]

40. po twej woli (starop.) — zgodnie z twoją wolą. [przypis edytorski]

41. dziewka (starop.) — dziewczyna, tu: córka. [przypis edytorski]

42. ji s nią oddał (starop.) — połączył go z nią (ślubem). [przypis edytorski]

43. A w ten czas (...) Archodonijusz niżli — Niewykluczone, że kolejność wierszy 52–53 oraz 54–55 powinna być odwrócona [tj. „To ten był cesarz pirwy, / Archodonijusz niżli / A w ten czas papieża miano, / Innocencyjusz mu dziano”; red. WL]. [przypis redakcyjny]

44. zasię (starop.) — tu: z powrotem. [przypis edytorski]

45. dziewstwo (starop.) — dziewictwo. [przypis edytorski]

46. ji (starop.) — go; wroć mi ji: zwróć mi go (tj. pierścień). [przypis edytorski]

47. będziewa oba (starop.) — będziemy oboje. [przypis edytorski]

48. bierzę od ciebie (starop.) — odchodzę od ciebie; bierzyć: brać się, zbierać się wyruszać (w drogę). [przypis edytorski]

49. służy (starop. forma) — daw. forma trybu rozkazującego lp; dziś: służ. [przypis edytorski]

50. karmi (starop. forma) — daw. forma trybu rozkazującego lp; dziś: karm. [przypis edytorski]

51. nijednej (starop.) — żadnej. [przypis edytorski]

52. jinako (starop.) — inaczej. [przypis edytorski]

53. jinako po mnie nie wzwiesz (starop.) — nic innego o mnie nie usłyszysz. [przypis edytorski]

54. dojąd (starop.) — dokąd; póki. [przypis edytorski]

55. jeko (starop.) — jak; tu: gdy, skoro. [przypis edytorski]

56. zajutra (starop.) — nazajutrz. [przypis edytorski]

57. się precz brał (starop.) — zebrał się do drogi; ruszał w drogę. [przypis edytorski]

58. jedno (starop.) — tylko. [przypis edytorski]

59. plemię (starop.) — tu: potomek; dziecko. [przypis edytorski]

60. rucho (starop.) — szaty, odzienie. [przypis edytorski]

61. księstwo (starop.) — tu: książęce pochodzenie. [przypis edytorski]

62. podle (starop.) — pod, u (progu). [przypis edytorski]

63. falić (starop.) — chwalić. [przypis edytorski]

64. falę, proszę (starop.) — forma imiesłowowa: chwaląc, prosząc. [przypis edytorski]

65. niegdy (starop.) — czasem. [przypis edytorski]

66. eż (starop.) — aż. [przypis edytorski]

67. zstać się (starop.) — stać się; przydarzyć się (czas. dokonany). [przypis edytorski]

68. wstał z obraza Matki Bożej obraz — postać Matki Bożej zeszła z obrazu. [przypis edytorski]

69. jen (starop.) — który. [przypis edytorski]

70. opiekać się (starop.) — opiekować się. [przypis edytorski]

71. rzekł jest (starop.) — forma złożonego czasu przeszłego dokonanego. [przypis edytorski]

72. puści (starop.) — puść. [przypis edytorski]

73. otemkni (starop.) — odemknij; otwórz. [przypis edytorski]

74. ać (starop.) — tu: niech. [przypis edytorski]

75. barzo (starop.) — bardzo. [przypis edytorski]

76. nie jedno (starop.) — nie jeden raz. [przypis edytorski]

77. fała (starop.) — chwała; wieliką mu fałę dali: oddali mu cześć, otoczyli go wielką czcią. [przypis edytorski]

78. trzymać kogo za co (starop.) — uważać kogo za co. [przypis edytorski]

79. prze Bog (starop.) — w imię Boga; w imię boże. [przypis edytorski]

80. steskszy sobie (starop.) — forma imiesłowowa: stęskniwszy się. [przypis edytorski]

81. po wszym ziemiam (starop.) — po wszech ziemiach; po wszystkich krajach. [przypis edytorski]

82. ksiądz (starop.) — książę. [przypis edytorski]

83. nadjeli ji (starop.) — znaleźli go, spotkali go. [przypis edytorski]

84. w Jelidocni — w Laodycei; św. Aleksy miał przebywać w Edessie w Syrii (obecnie: w Turcji). [przypis edytorski]

85. wiesioł był (starop.) — był wesoły. [przypis edytorski]

86. ji (starop.) — go. [przypis edytorski]

87. są jechali (starop.) — pojechali; złożona forma czasu przeszłego. [przypis edytorski]

88. żadni (starop.) — żaden. [przypis edytorski]

89. ksiądz (starop.) — tu: książę. [przypis edytorski]

90. nieluby (starop.) — niemiły. [przypis edytorski]

91. fała (starop.) — chwała. [przypis edytorski]

92. ondzie (starop.) — w onym miejscu; tam. [przypis edytorski]

93. wodzić się (starop.) — wieść się, powodzić się; fała (...) co się mu ondzie wodziła: chwała, która go tam spotykała. [przypis edytorski]

94. koga (starop.) — statek. [przypis edytorski]

95. brać się do (starop.) — tu: wybierać się do (jednej ziemie: pewnego kraju). [przypis edytorski]

96. Tars — Tars (dziś: Tarsus w Turcji), miejsce urodzenia, a następnie chrześcijańskiego kultu św. Pawła Apostoła. [przypis edytorski]

97. był czuł (starop.) — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: czuł wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]

98. była (...) padła (starop.) — daw. forma czasu zaprzeszłego; znaczenie: padła wcześniej, uprzednio. [przypis edytorski]

99. ji (starop.) — go. [przypis edytorski]

100. zasię (starop.) — tu: z powrotem; nazad. [przypis edytorski]

101. przyjąć (starop.) — tu: przybyć. [przypis edytorski]

102. rzekąc (starop.) — forma imiesłowowa; dziś: mówiąc. [przypis edytorski]

103. cirzpieć (starop.) — cierpieć. [przypis edytorski]

104. wsztki — w rkps. tu i w ośmiu jeszcze innych miejscach występuje forma „wsztki”, co nasuwa przypuszczenie, że pisarz tak ją wymawiał. [przypis redakcyjny]

105. file (starop.) — chwile. [przypis edytorski]

106. jimieć (starop.) — mieć, posiadać. [przypis edytorski]

107. potkać (starop.) — spotkać. [przypis edytorski]

108. na żorawiu przed grodem (starop.) — na moście zwodzonym pod miastem. [przypis edytorski]

109. synowo jimię (starop.) — imię syna. [przypis edytorski]

110. wspomionął (starop.) — wspomniał. [przypis edytorski]

111. Boga dla (starop.) — dla Boga; z powodu Boga, ze względu na przykazania pobożności. [przypis edytorski]

112. Więc ji Boga dla chował — Niewykluczone, że wiersz ten powinien następować po w. 178 [tj. po „Mało eże z mostu nie spadł”]. [przypis redakcyjny]

113. zamęt (starop.) — smutek, troska. [przypis edytorski]

114. eże (starop.) — tu: że. [przypis edytorski]

115. podał mu szafarza swego (starop.) — tu: oddał go w opiekę swego szafarza, rządcy. [przypis edytorski]

116. szafarz (daw.) — osoba odpowiedzialna za gospodarstwo domowe, w szczególności spiżarnię, na daw. dworze magnackim. [przypis edytorski]

117. wschod (starop.) — schody. [przypis edytorski]

118. Siodmegonaćcie lata za morzem był — lub: „Siodmegonaćcie lata zamorzon był”. [przypis redakcyjny]

119. ji (starop.) — go. [przypis edytorski]

120. skutki (starop.) — tu: dzieła, czyny. [przypis edytorski]

121. zstać się (starop.) — stać się (czas. dokonany). [przypis edytorski]

122. samy (starop. forma) — forma lm r.ż.; dziś: same. [przypis edytorski]

123. zwon (starop.) — dzwon. [przypis edytorski]

124. zwonić (starop.) — dzwonić. [przypis edytorski]

125. domiech (starop. forma) — N.lm r.m.; dziś: (po) domach. [przypis edytorski]

126. najć (starop.) — znaleźć. [przypis edytorski]

127. wżdy (starop.) — przecież, zawsze; tu: ciągle. [przypis edytorski]

128. jim (starop.) — im. [przypis edytorski]

129. wzjawić (starop.) — wyjawić. [przypis edytorski]

130. rzekąc (starop.) — forma imiesłowowa; dziś: mówiąc. [przypis edytorski]

131. aza (starop.) — czy, czy też. [przypis edytorski]

132. jać (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą ci, skróconą do -ć. [przypis edytorski]

133. o jimże (starop.) — konstrukcja z partykułą wzmacniającą -że; inaczej: o nim to (właśnie). [przypis edytorski]

134. fała (starop.) — chwała; fała bieży: rozchodzi się sława, rozgłos. [przypis edytorski]

135. pod wschodem (starop.) — pod schodami. [przypis edytorski]

136. ji (starop. forma) — go. [przypis edytorski]

137. jedno (starop.) — jedynie, tylko. [przypis edytorski]

138. kardynały (starop. forma) — N.lm; dziś (z) kardynałami. [przypis edytorski]

139. wżdy (starop.) — przecież, zawsze; tu: ciągle. [przypis edytorski]

140. siła (starop.) — dużo, mnóstwo. [przypis edytorski]

141. silno wielka (starop.) — bardzo wielka; bardzo duża. [przypis edytorski]

142. ciszczba (starop.) — ciżba; tłum. [przypis edytorski]

143. kogokole (starop.) — kogokolwiek. [przypis edytorski]

144. para (starop.) — opary, zapach. [przypis edytorski]

145. le (starop.) — li, tylko; ktory le: którykolwiek, który tylko. [przypis edytorski]

146. natemieście (starop.) — natychmiast. [przypis edytorski]

147. są (...) stały (starop. forma) — forma złożona czasu przeszłego. [przypis edytorski]

148. cztyrzy (starop.) — cztery. [przypis edytorski]

149. są (...) miały (starop. forma) — forma złożona czasu przeszłego. [przypis edytorski]

150. takież (starop.) — także. [przypis edytorski]

151. k temu (starop.) — do tego; tu: w dodatku. [przypis edytorski]

152. rozdrzeć (starop.) — tu: otworzyć. [przypis edytorski]

153. nicht (starop.) — nikt. [przypis edytorski]

154. prosić za co (starop.) — prosić o co. [przypis edytorski]

155. otjąć (starop.) — odebrać. [przypis edytorski]

156. wżdy (starop.) — przecież; tu: jednak. [przypis edytorski]

157. eżby (starop.) — iżby, żeby. [przypis edytorski]

158. ale a. ali (starop.) — tu: oto. [przypis edytorski]

159. mało (starop.) — trochę; poznać mało: trochę się dowiedzieć. [przypis edytorski]

160. co by na tym liście stało (starop.) — co jest napisane w tym liście. [przypis edytorski]

161. jedno (starop.) — jedynie, tylko; tu: dopiero. [przypis edytorski]

162. wściągła (starop. forma) — 3 os.lp r.ż od czas. wściągać; tu: wyciągnęła. [przypis edytorski]

163. cześć (starop.) — czytać; był czyst: był czytany; przeto iż był jeden do drugiego czyst tu: ponieważ był pisany przez jedno do drugiego a. ponieważ był przez jedno przeznaczony do czytania dla drugiego (przez męża dla żony). [przypis edytorski]

164. syn Eufamijanow (starop.) — syn Eufamijanowy, czyli syn Eufamijana. [przypis edytorski]

165. ksiądz (starop.) — książę. [przypis edytorski]

Wesprzyj Wolne Lektury!

Wolne Lektury to projekt fundacji Wolne Lektury – organizacji pożytku publicznego działającej na rzecz wolności korzystania z dóbr kultury.

Co roku do domeny publicznej przechodzi twórczość kolejnych autorów. Dzięki Twojemu wsparciu będziemy je mogli udostępnić wszystkim bezpłatnie.

Jak możesz pomóc?

Przekaż 1% podatku na rozwój Wolnych Lektur:

Fundacja Wolne Lektury

KRS 0000070056

Wspieraj Wolne Lektury i pomóż nam rozwijać bibliotekę.

Przekaż darowiznę na konto: szczegóły na stronie Fundacji.

Wszystkie zasoby Wolnych Lektur możesz swobodnie wykorzystywać, publikować i rozpowszechniać pod warunkiem zachowania warunków licencji i zgodnie z Zasadami wykorzystania Wolnych Lektur.

Ten utwór jest w domenie publicznej.

Wszystkie materiały dodatkowe (przypisy, motywy literackie) są udostępnione na Licencji Wolnej Sztuki 1.3.

Fundacja Wolne Lektury zastrzega sobie prawa do wydania krytycznego zgodnie z art. Art.99(2) Ustawy o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Wykorzystując zasoby z Wolnych Lektur, należy pamiętać o zapisach licencji oraz zasadach, które spisaliśmy w Zasadach wykorzystania Wolnych Lektur. Zapoznaj się z nimi, zanim udostępnisz dalej nasze książki.

E-book można pobrać ze strony: http://wolnelektury.pl/katalog/lektura/legenda-o-sw-aleksym

Tekst opracowany na podstawie: Legenda o św. Aleksym (przedruk), Chrestomatia staropolska: teksty do roku 1543, oprac. Wiesław Wydra, Wojciech Ryszard Rzepka, red. Wiesław Wydra, Wojciech Ryszard Rzepka, Zakład Narodowy Ossolińskich, Wrocław 1995.

Wydawca: Fundacja Nowoczesna Polska

Publikacja zrealizowana w ramach projektu Wolne Lektury (http://wolnelektury.pl). Reprodukcja cyfrowa wykonana dzięki uprzejmości Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie.

Opracowanie redakcyjne i przypisy: Aleksandra Kopeć, Wojciech Kotwica, Aleksandra Sekuła.

Okładka na podstawie: Święty Aleksy w brązowej chuście, trzymający laskę, Guercino, właśc. Giovanni Francesco Barbieri (1591-1666), domena publiczna

ISBN-978-83-288-5869-5

Plik wygenerowany dnia 2024-04-10.